Vertraagde schildklierwerking of Hypothyreoidie

Verlaagde werking (hypothyreoïdie): te weinig schildklierhormoon in het bloed.
Hierbij speelt een tekort aan jodium, dat een essentieel onderdeel uitmaakt van het schildklierhormoon, een grote rol. Indien dit bij jonge kinderen optreedt en niet adequaat wordt behandeld, treedt dwerggroei op. Bij patiënten met te weinig schildklierhormoon in het bloed (door tekort aan productie) kunnen de volgende vaststellingen gedaan worden: 

SYMPTOMEN                       TEKENS 
vermoeidheid                         droge huid     
koude-intolerantie                  gelaatsoedeem
traagheid                              wenkbrauwuitval 
gewichtstoename                  bros haar/ uitval 
hese stem                            kortademigheid 
obstipatie                             oedeem aan onderbenen 
depressie                             breekbare nagels 
spierpijn                               gestoorde menstruatie

Deze verschijnselen berusten op het uitvallen van de normale schildklierwerking; de klachten en symptomen verdwijnen na toediening van schildklierhormoon.

In streken waar zich te weinig jodium in het drinkwater bevindt kan een bovengeschetste situatie zich voordoen.
Er komen dan ook veel kropgezwellen of struma voor doordat de schildklier niet genoeg hormoon kan aanmaken, waardoor de hypofyse of het hersenaanhangsel weer wordt geprikkeld tot een sterke afscheiding van het thyreotroop hormoon. De schildklier produceert zoveel mogelijk hormoon en geeft dit snel af, maar blijft door het tekort aan jodium toch tekortschieten. Het aantal kliercellen neemt toe en de schildklier wordt dan ook aanmerkelijk groter. De voorraad hormonen in de blaasjes blijft echter te laag. De overmatige inspanning kan in enkele gevallen tot een soort uitputting leiden, waarbij de schildklier haar verzwaarde taak min of meer opgeeft.

De vergroting van de klier wijst er dus niet altijd op dat er ook meer hormoon wordt gevormd. 

De werking van de schildklier kan ook op andere wijze worden uitgeschakeld, bijvoorbeeld door gezwelvorming, door een plotse of langdurige ontsteking, of na het heelkundig verwijderen van de schildklier.